Trường THCS Cổ Loa
Năm học 2008 - 2009
Tài liệu ôn thi vào lớp 10
(Lưu hành nội bộ)
Bài 13 : “bếp lửa”
Người soạn: Đỗ Thị Kim Hoà
Nhóm trưởng nhóm Ngữ văn 9

Những kiến thức cần HTL:
1. ĐTL bài thơ “Bếp lửa”
2.Viết một đoạn văn ngắn giới thiệu vài nét về tác phẩm.
BT luyện:
BT1: Mạch cảm xúc của nhân vật trữ tình được triển khai theo trình tự nào, dựa vào trình tự đó hãy nêu bố cục của bài thơ.
BT2: Trong dòng hồi tưởng của người cháu, những kỷ niệm nào về bà và tình bà cháu đã được gợi lại? Em hãy chỉ ra sự kết hợp giữa biểu cảm với miêu tả, tự sự, bình luận trong bài thơ và tác dụng của sự kết hợp đó.
BT 3: So sánh hai bài thơ “Bếp lửa” của Bằng Việt và “Tiếng gà trưa” của Xuân Quỳnh để chỉ ra điểm giống nhau và khác nhau của đề tài, cảm xúc và kỉ niệm?
BT 4: Trong bài thơ hai lần tác giả dùng cụm từ “ biết mấy nắng mưa ”
a. Em hãy chép lại những khổ thơ có chứa cụm từ đó.
b. Nêu ý nghĩa của cụm từ này và liên hệ với một số ví dụ trong thơ ca có từ “nắng mưa” để minh hoạ ?
BT5: Trong bài “Khi con tu húTố Hữu viết:
“Khi con tu hú gọi bầy
Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần”
a. Hình ảnh, âm thanh tiếng chim tu hú trở thành nỗi ám ảnh của một nhà thơ xa quê không nguôi nhớ về người bà thân yêu. Em hãy chép nguyên văn khổ thơ có hình ảnh, âm thanh đó và cho biết khổ thơ được trích trong bài nào, của ai?
b. Hãy viết một đoạn văn TPH 10 -> 12 câu nêu cảm nhận của em về khổ thơ trên, trong đó có sử dụng lời dẫn trực tiếp và gián tiếp, câu kết đoạn là một câu phủ định.
BT 6: Đọc các câu thơ sau:
“Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen
Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sẵn
Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng”
Vì sao ở hai câu dưới, tác giả lại sử dụng từ “ngọn lửa” mà không nhắc đến lại “bếp lửa” ? “Ngọn lửa” ở đây có ý nghĩa ? Em hiểu những câu thơ trên như thế nào?
BT 7: Cho hai câu thơ sau:
“Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa
Mấy chục năm rồi đến tận bây giờ”
a. Chép nguyên văn sáu câu thơ tiếp sau hai câu thơ đó.
b. Tìm những nghĩa khác nhau của từ “nhóm” trong khổ thơ đó. Từ việc hiểu nghĩa của từ “nhóm”, em hãy đặt hai câu văn trong đó có từ nhóm được dùng theo nghĩa bóng.
c. Tại sao trong khổ thơ đó tác giả lại viết: “Ôi kỳ lạ và thiêng liêng - bếp lửa !”
d. Em hãy viết một đoạn văn TPH 8 đến 10 câu với câu chủ đề sau, trong đoạn văn có dùng TP phụ chú:
“Qua tám câu thơ trên, tác giả đã thể hiện những suy ngẫm sâu sắc về bà và cuộc đời đầy gian khó của bà”.