Trường THCS Cổ Loa
Năm học 2008 - 2009
Tài liệu ôn thi vào lớp 10
(Lưu hành nội bộ)
Bài : “viếng lăng bác”
Người soạn: Đỗ Thị Kim Hoà
Nhóm trưởng nhóm Ngữ văn 9

I. Những KT cần HTL
1. ĐTL bài thơ.
2. Viết một đoạn văn ngắn giới thiệu vài nét về bài thơ
3. Bố cục:
II. BT luyện:
BT 1:
a. Mở đầu bài thơ “Viếng lăng Bác”, Viễn Phương viết:
“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng”.
và ở cuối bài thơ, nhà thơ bày tỏ nguyện ước “Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”.
Theo em, hình ảnh nào là ẩn dụ? Em cảm nhân được từ các hình ảnh ẩn dụ đó ý nghĩa sâu xa như thế nào về tình cảm thiêng liêng cao đẹp của nhân dân đối với Bác Hồ kính yêu.
b. Cây tre đã trở thành hình tượng trung tâm của nhiều tác phẩm văn học Việt Nam. Hãy chép hai câu thơ nối tiếp nhau của một bài thơ mà em biết trong đó tác giả có mượn hình ảnh cây tre để gợi liên tưởng đến tình yêu thương đoàn kết của người Việt Nam (ghi rõ tên tác giả, tác phẩm).
BT 2: Có câu thơ sau:
“Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lý chói qua tim”
(“Từ ấy” – Tố Hữu)
a. Hình ảnh “Mặt trời” trong câu thơ trên được hiểu theo nghĩa ẩn dụ hay nhân hoá? Em hãy chép nguyên văn câu thơ trong bài thơ “Viếng lăng Bác” của Viễn Phương có hình ảnh “mặt trời” được dùng với ý nghĩa tương tự . Phân tích cái hay của hình ảnh ‘mặt trời” trong câu thơ của Viễn Phương
b. So sánh ý nghĩa của hình ảnh “mặt trời” trong câu thơ của bài “Viếng lăng Bác” với ý nghĩa của hình ảnh “mặt trời” trong câu thơ:
“Mặt trời đội biển nhô màu mới”
(“Đoàn thuyền đánh cá” - Huy Cận)

BT 3: Phân tích đoạn thơ sau đây trong bài “Viếng lăng Bác” của nhà thơ Viễn Phương để thấy được tình cảm thành kính của tác giả đối với Bác Hồ kính yêu
“ Ngày ngày mặt trời đi qua ……trong tim”.
BT 4: Cho câu văn sau:
Trong khổ thơ cuối bài thơ “Viếng lăng Bác” của Y Phương thể hiện thật súc động tâm trạng nhớ thương nưu nuyến của tác giả khi sắp phải trở về miền Nam.
Chép lại câu viết trên sau khi sửa xong lỗi chính tả , ngữ pháp và lỗi kiến thức.
Lấy cây vừa sửa làm câu chủ đề viết tiếp khoảng 8 đến 10 câu văn nữa để tạo thành một đoạn văn tổng - phân - hợp, câu kết đoạn là một câu cảm thán.
Trong khổ thơ cuối bài “Viếng lăng Bác”, biện pháp tu từ nào đã được dùng ở đây? Việc sử dụng biện pháp tu từ ấy mang lại hiệu quả gì? Em hãy tìm thêm ví dụ trong các bài văn thơ được học để